Marktcijfers

Productgroepen

De markt voor zelfzorggeneesmiddelen, gezondheidsproducten en medische hulpmiddelen in 2017 (in omzet in miljoen euro op consumentenprijsniveau) en groei ten opzichte van 2016, uitgesplitst naar de meest verkochte productgroepen:

Productgroep
Omzet
Groei
Producten voor de luchtwegen
152.3
0,1 %
Producten tegen pijn
142.9
2,8 %
Vitamines / mineralen
134.2
2,4 %
Producten voor huid en haar
66.2
-4,8 %
Spijsverteringspreparaten
61.5
4,5 %
Urogenitale zorg en voortplanting
36.6
3,4 %
Overigen
136.0
1,8 %
Totaal zelfzorgmarkt
729.7
1,4 %

Bron: IQVIA

Verkoopaandeel

Drogisterijen 76,0 %
Supermarkten 12,9 %
Apotheken 11,1 %

Verkoopkanalen

De markt voor zelfzorggeneesmiddelen, gezondheidsproducten en medische hulpmiddelen in 2017 (in miljoen euro op consumentenprijsniveau) en groei ten opzichte van 2016, uitgesplitst naar verkoopkanalen:

Aantal
Omzet
Groei
Zelfstandige drogisterij
711
104.2
-13,4 %
Ketendrogisterij
1.649
450.7
5,7 %
Totaal drogisterijen
2.360
554.9
1,5 %
Zelfstandige apotheek
1.579
62.2
-2,8 %
Ketenapotheek
403
18.4
-15,9 %
Totaal apotheken
1.982
80.6
-6,1 %
Supermarkten
3.460
94.2
8,1 %
Totaal
7.802
729.7
1,4 %
Bron: IQVIA

*Alle 3.460 supermarkten mogen AV-geneesmiddelen en gezondheidsproducten verkopen. 3.358 supermarkten verkochten in 2017 daadwerkelijk AV-geneesmiddelen. Daarvan verkochten 795 supermarkten ook UAD-geneesmiddelen. Zij moeten daarvoor een gediplomeerde drogist in dienst hebben.

De ongeveer 250 benzinestations die AV-geneesmiddelen verkopen, zijn niet in de tabel opgenomen.

Drogisterijen

Omzet drogisterijen in zelfzorggeneesmiddelen, gezondheidsproducten en medische hulpmiddelen in 2017 (in miljoen euro op consumentenprijsniveau) en groei ten opzichte van 2016, uitgesplitst naar de meest verkochte productgroepen:

Productgroep
Omzet
Groei
Vitamines / mineralen
113.0
2,3 %
Producten tegen pijn
106.2
3,5 %
Producten voor de luchtwegen
105.1
0,1 %
Producten voor huid en haar
50.7
-5,4 %
Spijsverteringspreparaten
40.4
2,4 %
Urogenitale zorg en voortplanting
32.3
6 %
Overigen
106.8
2,0 %
Totaal omzet drogisterijen
554.9
1,5 %

Bron: IQVIA

Apotheken

Omzet apotheken in zelfzorggeneesmiddelen, gezondheidsproducten en medische hulpmiddelen in 2017 (in miljoen euro op consumentenprijsniveau) en groei ten opzichte van 2016, uitgesplitst naar de meest verkochte productgroepen:

Productgroep
Omzet
Groei
Producten voor de luchtwegen
16.9
-10,9 %
Producten tegen pijn
14.5
-6,7 %
Producten voor huid en haar
11.3
-6,5 %
Spijsverteringspreparaten
10.7
9,5 %
Vitamines / mineralen
8.0
-6,7 %
Urogenitale zorg en voortplanting
3,8
-15,5 %
Overigen
15.5
-6.1 %
Totaal omzet apotheken
80.6
-6,1 %

Bron: IQVIA
Deze apotheekomzet is exclusief de afleveringen op doktersrecept. De receptomzet in niet-receptplichtige geneesmiddelen was in 2017 circa 75 miljoen euro.

Supermarkten

Omzet supermarkten in zelfzorggeneesmiddelen, gezondheidsproducten en medische hulpmiddelen in 2017 (in miljoen euro op consumentenprijsniveau) en groei ten opzichte van 2016, uitgesplitst naar de meest verkochte productgroepen:

Productgroep
Omzet
Groei
Producten voor de luchtwegen
30.4
7,3 %
Producten tegen pijn
22.2
6,0 %
Vitamines / mineralen
13.2
10,4 %
Spijsverteringspreparaten
9,9
8,3 %
Producten voor huid en haar
4.3
8,1 %
Rustgevende en slaapproducten
4.1
12,7 %
Overigen
10.0
10,2 %
Totaal omzet supermarkten
94.2
8,1 %

Bron: IQVIA

Zelfmedicatie in Europa

Uitgaven in euro’s aan zelfmedicatie / zelfzorg per hoofd van de bevolking en omzetaandeel zelfmedicatie / zelfzorg in de totale farmaceutische markt in 2016:

Land
Uitgaven
Aandeel
Oostenrijk
91
15 %
Duitsland
69
11 %
Zweden
64
16 %
Zwitserland
64
13 %
Polen
62
33 %
België
61
15 %
Hongarije
46
22 %
Nederland*
43
13 %
Finland
39
12 %
Frankrijk
35
8 %
Italië
30
10 %
Noorwegen
28
5 %
Spanje
22
5 %

Bron: AESGP 

* Voor Nederland zijn de zelfzorguitgaven aan gezondheidsproducten inbegrepen. Voor de andere landen betreft het vrijwel uitsluitend zelfmedicatie / zelfzorggeneesmiddelen.

Toegankelijkheid in Europa

Toegankelijkheid van zelfzorgmiddelen in Europa:

Apotheek Drogisterij Supermarkt/AV Internet
België X X
Denemarken X X X
Duitsland X X* X
Finland X X
Frankrijk X X
Groot-Brittannië X X X
Hongarije X X X
Nederland X X X X
Noorwegen X X X
Ierland X X X
Italië X
Oostenrijk X X* X
Polen X X X
Portugal X X
Spanje X X
Zweden X X X
Zwitserland X X

* Slechts een beperkt assortiment, met name kruidengeneesmiddelen

Toegankelijkheid in Europa en de rol van drogisterijen

Toegankelijkheid van zelfzorgmiddelen in Europa (2016) en de rol van drogisterijen in de verkrijgbaarheid van zelfzorggeneesmiddelen in Nederland:

Land Aantal apotheken Aantal inwoners/apotheek
België
4.915
2.264
Spanje
21.937
2.131
Frankrijk
21.772
3.017
Nederland*
1.982
8.453
Italië
18.549
3.210
Duitsland
20.441
3.934
Portugal (2014)
2.798
3.752
Zwitserland**
1.794
4.458
Groot-Brittannië (2013)
11.688
5.443
Hongarije
3.043
3.260
Finland
815
6.643
Oostenrijk
1.340
6.291
Noorwegen
836
6.003
Zweden
1.340
7.104
Polen
14.800
2604

Bron: AESGP

*In veel Europese landen is de verkoop van zelfzorggeneesmiddelen beperkt tot de apotheek. In Nederland worden zelfzorgmiddelen echter met name verkocht via de drogisterijen. De verkrijgbaarheid van UAD-geneesmiddelen komt met 1.982 apotheken, 2.360 drogisterijen en 795 supermarkten met een gediplomeerde drogist uit op 1 verkooppunt per 3.262 inwoners.
** In Zwitserland zijn naast 1.794 apotheken ook 527 drogisterijen aanwezig. Het aantal inwoners per verkooppunt komt daarmee op 3.445.