Marktcijfers

Productgroepen

De markt voor zelfzorggeneesmiddelen, gezondheidsproducten en medische hulpmiddelen in 2016 (in omzet op consumentenprijsniveau en aantal verkochte verpakkingen) en groei ten opzichte van 2015, uitgesplitst naar de meest verkochte productgroepen:

Productgroep
Omzet
Groei
Producten voor de luchtwegen
152.0
5,8 %
Producten tegen pijn
138.9
3,0 %
Vitamines / mineralen
130.8
1,4 %
Producten voor huid en haar
69.5
2,7 %
Spijsverteringspreparaten
59.0
6,0 %
Urogenitale zorg en voortplanting
35.4
8,6 %
Overigen
133.4
4,1 %
Totaal zelfzorgmarkt
719.0
3,9 %

Bron: QuintilesIMS

Verkoopaandeel

Drogisterijen 75,9 %
Supermarkten 12,1 %
Apotheken 11,9 %

Verkoopkanalen

De markt voor zelfzorggeneesmiddelen, gezondheidsproducten en medische hulpmiddelen in 2016 (in miljoen euro op consumentenprijsniveau) en groei ten opzichte van 2015, uitgesplitst naar verkoopkanalen:

Aantal
Omzet
Groei
Zelfstandige drogisterij
711
120.2
-7,8 %
Ketendrogisterij
1.649
425.8
8,2 %
Totaal drogisterijen
2.360
546.0
4,2 %
Zelfstandige apotheek
1.599
64.0
0,6 %
Ketenapotheek
384
21.9
0,7 %
Totaal apotheken
1.983
85.9
0,6 %
Supermarkten
3.460
87.1
5,6 %
Totaal
7.803
719.0
3,9 %
Bron: QuintilesIMS

*Alle 3.460 supermarkten mogen AV-geneesmiddelen en gezondheidsproducten verkopen. 3.239 supermarkten verkochten in 2016 daadwerkelijk AV-geneesmiddelen. Daarvan verkochten 782 supermarkten ook UAD-geneesmiddelen. Zij moeten daarvoor een gediplomeerde drogist in dienst hebben.

De ongeveer 250 benzinestations die AV-geneesmiddelen verkopen, zijn niet in de tabel opgenomen.

Drogisterijen

Omzet drogisterijen in zelfzorggeneesmiddelen, gezondheidsproducten en medische hulpmiddelen in 2016 (in miljoen euro op consumentenprijsniveau) en groei ten opzichte van 2015, uitgesplitst naar de meest verkochte productgroepen:

Productgroep
Omzet
Groei
 Vitamines / mineralen
110.2
2,4 %
Producten voor de luchtwegen
104.8
6,1 %
Producten tegen pijn
102.5
3,5 %
Producten voor huid en haar
53.5
3,2 %
Spijsverteringspreparaten
40.0
5,5 %
Urogenitale zorg en voortplanting
30.4
8,7 %
Overigen
104.6
3,9 %
Totaal omzet drogisterijen
546.0
4,2 %

Bron: QuintilesIMS

Apotheken

Omzet apotheken in zelfzorggeneesmiddelen, gezondheidsproducten en medische hulpmiddelen in 2016 (in miljoen euro op consumentenprijsniveau) en groei ten opzichte van 2015, uitgesplitst naar de meest verkochte productgroepen:

Productgroep
Omzet
Groei
Producten voor de luchtwegen
19.0
-2,7 %
Producten tegen pijn
15.5
-2,4 %
Producten voor huid en haar
12.0
2,1 %
Spijsverteringspreparaten
9.7
7,7 %
Vitamines / mineralen
8.6
-1,6 %
Urogenitale zorg en voortplanting
4,5
8,2 %
Overigen
16.5
1,6 %
Totaal omzet apotheken
85.8
0,6 %

Bron: QuintilesIMS
Deze apotheekomzet is exclusief de afleveringen op doktersrecept. De receptomzet in niet-receptplichtige geneesmiddelen was in 2016 circa 70 miljoen euro.

Supermarkten

Omzet supermarkten in zelfzorggeneesmiddelen, gezondheidsproducten en medische hulpmiddelen in 2016 (in miljoen euro op consumentenprijsniveau) en groei ten opzichte van 2015, uitgesplitst naar de meest verkochte productgroepen:

Productgroep
Omzet
Groei
Producten voor de luchtwegen
28.3
10,7 %
Producten tegen pijn
20.9
4,6 %
Vitamines / mineralen
12.0
-4,6 %
Spijsverteringspreparaten
9,2
6,5 %
Producten voor huid en haar
4.0
-2,2 %
Rustgevende en slaapproducten
3.6
6,4 %
Overigen
9.1
10,3 %
Totaal omzet supermarkten
87.1
5,6 %

Bron: QuintilesIMS

Zelfmedicatie in Europa

Uitgaven in euro’s aan zelfmedicatie / zelfzorg per hoofd van de bevolking en omzetaandeel zelfmedicatie / zelfzorg in de totale farmaceutische markt in 2014:

Land
Uitgaven
Aandeel
Zwitserland
106
15 %
Oostenrijk
86
14 %
Finland
54
9 %
Duitsland
62
11 %
Denemarken
30
8 %
Zweden
50
14 %
Groot-Brittannië (2013)
45
25 %
Nederland*
40
14 %
België
56
14 %
Frankrijk
32
8 %
Spanje
20
5 %
Italië
30
10 %
Noorwegen
26
5 %
Portugal
20
9 %

* Voor Nederland zijn de zelfzorguitgaven aan gezondheidsproducten inbegrepen. Voor de andere landen betreft het vrijwel uitsluitend zelfmedicatie / zelfzorggeneesmiddelen.

Toegankelijkheid in Europa

Toegankelijkheid van zelfzorgmiddelen in Europa:

Apotheek Drogisterij Supermarkt/AV Internet
België X X
Denemarken X X X
Duitsland X X* X
Finland X X
Frankrijk X X
Groot-Brittannië X X X
Nederland X X X X
Noorwegen X X X
Ierland X X X
Italië X
Oostenrijk X X* X
Portugal X X
Spanje X X
Zweden X X X
Zwitserland X X

* Slechts een beperkt assortiment, met name kruidengeneesmiddelen

Toegankelijkheid in Europa en de rol van drogisterijen

Toegankelijkheid van zelfzorgmiddelen in Europa (2014) en de rol van drogisterijen in de verkrijgbaarheid van zelfzorggeneesmiddelen in Nederland:

Land Aantal apotheken Km² / verkooppunt Aantal inwoners/apotheek
België
4.957
6
Km²
2.245
Spanje
21.559
23
Km²
2.169
Frankrijk
21.915
29
Km²
2.998
Nederland
1.993
21
Km²
8.407
Italië
19.370
17
Km²
3.074
Duitsland
20.921
18
Km²
3.844
Portugal
2.798
33
Km²
3.758
Zwitserland
1.770
23
Km²
4.518
Groot-Brittannië (2013)
14.186
17
Km²
4.484
Finland
814
374
Km²
6.651
Oostenrijk
1.317
64
Km²
6.401
Noorwegen
774
498
Km²
6.484
Denemarken
658
65
Km²
8.498
Zweden
1.368
300
Km²
6.959

Bron: AESGP

In veel Europese landen is de verkoop van zelfzorggeneesmiddelen beperkt tot de apotheek. In Nederland worden zelfzorgmiddelen echter met name verkocht via de drogisterijen. De verkrijgbaarheid van UAD-geneesmiddelen komt met 1.993 apotheken, 2.434 drogisterijen en 823 supermarkten met een gediplomeerde drogist uit op 1 verkooppunt per 3.191 inwoners.